مقاله همایشی از باور به توانایی تا عملکرد واقعی: نقش خودپنداره تحصیلی (نویسندگان: مریم پروین- منیردرم دوست- زینب تیرانداز

از باور به توانایی تا عملکرد واقعی: نقش خودپنداره تحصیلی

مریم پروین

منیردرم دوست

زینب تیرانداز

چکیده

خودپنداره تحصیلی به‌عنوان یکی از سازه‌های روان‌شناختی کلیدی، نقشی تعیین‌کننده در موفقیت واقعی دانش‌آموزان دارد. این مفهوم بیانگر برداشت فرد از توانایی‌ها و شایستگی‌های خود در حوزه یادگیری است و بر انگیزه، تلاش، انتخاب راهبردهای یادگیری و عملکرد تحصیلی او تأثیر مستقیم دارد. پژوهش‌های نظری و تحلیلی نشان می‌دهند که خودپنداره تحصیلی رابطه‌ای دوسویه با عملکرد دارد؛ به این معنا که عملکرد تحصیلی می‌تواند خودپنداره را تقویت یا تضعیف کند و خودپنداره مثبت نیز مسیر عملکرد موفقیت‌آمیز را هموار می‌سازد. شکل‌گیری این سازه تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل خانوادگی، مدرسه‌ای و فرهنگی قرار دارد. والدین با ارائه بازخوردهای حمایتی و تشویق به تلاش، معلمان با ایجاد فرصت‌های موفقیت و بازخورد سازنده، و فرهنگ اجتماعی با ارزش‌گذاری به یادگیری و ایجاد معیارهای مقایسه، همه در شکل‌دهی خودپنداره تحصیلی نقش دارند. خودپنداره مثبت نه تنها عملکرد تحصیلی را بهبود می‌بخشد، بلکه موجب افزایش انگیزه، انعطاف‌پذیری در مواجهه با چالش‌ها، و رشد روان‌شناختی و اجتماعی دانش‌آموزان می‌شود، در حالی که خودپنداره منفی می‌تواند چرخه‌ای از ناکامی، کاهش انگیزه و اضطراب تحصیلی ایجاد کند. مقاله حاضر با مرور نظریه‌ها و پژوهش‌های پیشین، عوامل مؤثر بر خودپنداره تحصیلی، سازوکارهای روان‌شناختی مرتبط با عملکرد واقعی و راهکارهای تقویت آن را بررسی کرده است. یافته‌ها تأکید می‌کنند که پرورش خودپنداره تحصیلی مثبت باید به عنوان یک اولویت در برنامه‌ریزی‌های آموزشی و تربیتی مورد توجه قرار گیرد و هماهنگی میان خانواده، مدرسه و سیاست‌های آموزشی، نقش اساسی در تحقق این هدف دارد.

کلمات کلیدی: خودپنداره تحصیلی، عملکرد تحصیلی، انگیزش یادگیری، خانواده و مدرسه، بازخورد آموزشی

هفتمین همایش قانون یار 

این مقاله در هفتمین همایش پژوهش های علمی علوم اسلامی و انسانی در عصر نویـــن  پذیرش قطعی قرار گرفته است. فایل کامل مقاله به زودی در همین پست قرار خواهد گرفت

حامیان و همکاران همایش

مقاله کاربرد بازی‌های بومی در ارتقای یادگیری فعال و مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان -مهناز نادری و شهناز بوچانی

متن چکیده مقاله همایشی با عنوان:

کاربرد بازی‌های بومی در ارتقای یادگیری فعال و مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان

مهناز نادری

اداره آموزش و پرورش دالاهو، اسلام آباد غرب، کرمانشاه، ایران

شهناز بوچانی

اداره آموزش و پرورش دالاهو، اسلام آباد غرب، کرمانشاه، ایران

چکیده

در نظام‌های آموزشی معاصر، تأکید بر یادگیری فعال و پرورش مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان به‌عنوان دو هدف اساسی آموزش و پرورش مورد توجه قرار گرفته است. یادگیری فعال، با محوریت مشارکت آگاهانه فراگیران، زمینه یادگیری عمیق، معنادار و پایدار را فراهم می‌سازد و مهارت‌های اجتماعی نیز نقش مهمی در رشد همه‌جانبه و سازگاری اجتماعی دانش‌آموزان ایفا می‌کنند. در این میان، بازی به‌عنوان یکی از مؤثرترین ابزارهای یادگیری، می‌تواند پیوندی میان یادگیری شناختی و اجتماعی ایجاد کند. بازی‌های بومی و محلی، به‌دلیل ریشه داشتن در فرهنگ و تعاملات اجتماعی جوامع، از ظرفیت‌های آموزشی قابل‌توجهی برخوردارند که تاکنون در نظام آموزشی رسمی کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند. هدف مقاله حاضر، بررسی کاربرد بازی‌های بومی در ارتقای یادگیری فعال و تقویت مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان است. این پژوهش با رویکردی توصیفی–تحلیلی و بر اساس مطالعه منابع نظری و پژوهشی مرتبط، به تبیین مفاهیم یادگیری فعال، مهارت‌های اجتماعی و جایگاه بازی‌های بومی در فرآیند آموزش پرداخته است. یافته‌های تحلیلی نشان می‌دهد که بازی‌های بومی با ماهیت مشارکتی و تجربه‌محور خود، می‌توانند موجب افزایش انگیزش، مشارکت فعال دانش‌آموزان، تقویت تفکر و حل مسئله، و ارتقای مهارت‌هایی همچون همکاری، ارتباط مؤثر، مسئولیت‌پذیری و همدلی شوند. در نهایت، مقاله بر ضرورت بهره‌گیری هدفمند از بازی‌های بومی در مدارس و تلفیق آموزش رسمی با فرهنگ بومی تأکید می‌کند.

واژه‌های کلیدی:بازی‌های بومی، یادگیری فعال، مهارت‌های اجتماعی، یادگیری مشارکتی، آموزش دانش‌آموزان

این مقاله در هفتمین همایش پژوهش های علمی علوم اسلامی و انسانی در عصر نویـــن  پذیرش قطعی قرار گرفته است. فایل کامل مقاله به زودی در همین پست قرار خواهد گرفت

حامیان و همکاران همایش

مقاله تأثیر تفاوت زیرساخت‌های دیجیتال بر توانایی دانش‌آموزان در یادگیری خودمحور و مستقل (شهناز بوچانی مهناز نادری)

تأثیر تفاوت زیرساخت‌های دیجیتال بر توانایی دانش‌آموزان در یادگیری خودمحور و مستقل

شهناز بوچانی

مهناز نادری

چکیده

گسترش فناوری‌های دیجیتال در دهه‌های اخیر، فرایندهای یاددهی–یادگیری را به‌طور بنیادین دگرگون کرده و یادگیری خودمحور را به یکی از اهداف مهم آموزش معاصر تبدیل نموده است. با این حال، تفاوت در زیرساخت‌های دیجیتال موجب شده است که همه دانش‌آموزان از فرصت‌های برابر برای تحقق یادگیری خودمحور برخوردار نباشند. هدف این مقاله، تحلیل توصیفی–نظری تأثیر تفاوت زیرساخت‌های دیجیتال بر توانایی دانش‌آموزان در یادگیری خودمحور و مستقل است. بدین منظور، با اتکا به مبانی نظری یادگیری، مفهوم شکاف دیجیتال و نقش محیط‌های یادگیری دیجیتال، ابعاد مختلف این مسئله مورد بررسی قرار گرفته است. یافته‌های نظری نشان می‌دهد که دسترسی پایدار به اینترنت، ابزارهای دیجیتال و منابع آموزشی باکیفیت، نقش مهمی در تقویت استقلال یادگیری، خودتنظیمی و عاملیت یادگیرنده دارد، در حالی که محدودیت‌های زیرساختی می‌تواند به وابستگی بیشتر به معلم، کاهش انگیزش و خودکارآمدی و شکل‌گیری تجربه‌های یادگیری نابرابر منجر شود. همچنین، آموزش مجازی در صورت نبود سیاست‌های عدالت‌محور، می‌تواند نابرابری‌های پنهان آموزشی را تشدید کند. نتایج مقاله بر ضرورت توجه هم‌زمان به توسعه عادلانه زیرساخت‌های دیجیتال و نقش مدرسه و معلم در حمایت از یادگیری خودمحور دانش‌آموزان تأکید دارد.

واژه‌های کلیدی: یادگیری خودمحور، زیرساخت‌های دیجیتال، شکاف دیجیتال، یادگیری مستقل، عدالت آموزشی

این مقاله در هفتمین همایش پژوهش های علمی علوم اسلامی و انسانی در عصر نویـــن  پذیرش قطعی قرار گرفته است. فایل کامل مقاله به زودی در همین پست قرار خواهد گرفت

حامیان و همکاران همایش

بررسی نقش مشاوره و آموزش والدین در افزایش اثربخشی حمایت خانوادگی بر موفقیت تحصیلی و سلامت روان

بررسی نقش مشاوره و آموزش والدین در افزایش اثربخشی حمایت خانوادگی بر موفقیت تحصیلی و سلامت روان

آذر مهتابی 

لیلی شیری گیلانی

فرزانه مرادی بصام

چکیده

خانواده به‌عنوان یکی از بنیادی‌ترین نهادهای اجتماعی، نقش مهمی در شکل‌گیری موفقیت تحصیلی و سلامت روان کودکان و نوجوانان ایفا می‌کند. حمایت خانوادگی، به‌ویژه در ابعاد عاطفی و آموزشی، می‌تواند زمینه‌ساز رشد شناختی، هیجانی و تحصیلی فرزندان باشد. با این حال، اثربخشی این حمایت تا حد زیادی به میزان آگاهی، نگرش و مهارت‌های والدین وابسته است. هدف مقاله حاضر، بررسی نقش مشاوره و آموزش والدین در افزایش اثربخشی حمایت خانوادگی و پیامدهای آن بر موفقیت تحصیلی و سلامت روان دانش‌آموزان است. این مطالعه با رویکردی توصیفی–تحلیلی و بر پایه مرور و تحلیل منابع معتبر فارسی و انگلیسی انجام شده است. یافته‌های تحلیلی نشان می‌دهد که مشاوره والدین از طریق بهبود تعاملات خانوادگی، کاهش تعارضات و ارتقای حمایت عاطفی، نقش مؤثری در تقویت سلامت روان فرزندان ایفا می‌کند. همچنین آموزش والدین با افزایش آگاهی و مهارت‌های فرزندپروری، موجب ارتقای حمایت تحصیلی، افزایش انگیزش آموزشی و پیشگیری از مشکلات روان‌شناختی می‌شود. نتایج حاکی از آن است که تعامل و هم‌افزایی مشاوره و آموزش والدین می‌تواند به شکل‌گیری خانواده‌ای حمایتگر و توانمند منجر شود و پیامدهای مثبت و پایداری بر عملکرد تحصیلی و هیجانی دانش‌آموزان داشته باشد. بر این اساس، توجه نظام‌مند به برنامه‌های والدین‌محور در نظام آموزشی و مراکز مشاوره ضروری به نظر می‌رسد.

واژگان کلیدی: حمایت خانوادگی، مشاوره والدین، آموزش والدین، موفقیت تحصیلی، سلامت روان

این مقاله در هفتمین همایش پژوهش های علمی علوم اسلامی و انسانی در عصر نویـــن  پذیرش قطعی قرار گرفته است. فایل کامل مقاله به زودی در همین پست قرار خواهد گرفت

حامیان و همکاران همایش

مقاله بررسی اثر آموزش مجازی بر یادگیری دانش‌آموزان از دیدگاه انگیزش تحصیلی-نویسندگان: لیلی شیری گیلانی- فرزانه مرادی بصام

بررسی اثر آموزش مجازی بر یادگیری دانش‌آموزان از دیدگاه انگیزش تحصیلی

لیلی شیری گیلانی

 اداره آموزش و پرورش اسلام آباد غرب، کرمانشاه، ایران

فرزانه مرادی بصام

 اداره آموزش و پرورش اسلام آباد غرب، کرمانشاه، ایران

آذر مهتابی

 اداره آموزش و پرورش اسلام آباد غرب، کرمانشاه، ایران

چکیده

آموزش مجازی به‌عنوان یکی از رویکردهای نوین آموزشی، طی سال‌های اخیر جایگاه ویژه‌ای در نظام‌های آموزشی یافته و نقش مهمی در تداوم فرایند یاددهی–یادگیری ایفا کرده است. با وجود مزایای متعدد این شیوه آموزشی، پیامدهای روان‌شناختی آن، به‌ویژه در حوزه انگیزش تحصیلی دانش‌آموزان، نیازمند بررسی دقیق و عمیق است. انگیزه یادگیری یکی از عوامل کلیدی در موفقیت تحصیلی دانش‌آموزان به شمار می‌رود و تغییر بستر آموزش از حضوری به مجازی می‌تواند ساختار انگیزشی یادگیری را به‌گونه‌ای متفاوت تحت تأثیر قرار دهد. هدف پژوهش حاضر، بررسی و تحلیل اثر آموزش مجازی بر انگیزه یادگیری دانش‌آموزان از دیدگاه انگیزش تحصیلی است. این پژوهش با رویکردی توصیفی–تحلیلی و بر پایه مطالعات کتابخانه‌ای انجام شده است. در این راستا، با مرور و تحلیل منابع علمی فارسی و لاتین، مفاهیم آموزش مجازی، انگیزه یادگیری و نظریه‌های مهم انگیزش تحصیلی تبیین شده و سپس تأثیر آموزش مجازی بر انگیزه درونی و بیرونی دانش‌آموزان مورد واکاوی قرار گرفته است. یافته‌های تحلیلی نشان می‌دهد که آموزش مجازی می‌تواند در صورت طراحی آموزشی مناسب، از طریق افزایش خودمختاری یادگیرنده، ارائه بازخوردهای سازنده و ایجاد تعامل آموزشی، به تقویت انگیزش تحصیلی دانش‌آموزان منجر شود. در مقابل، ضعف در تعامل، یکنواختی محتوا و تمرکز افراطی بر ارزشیابی‌های نمره‌محور می‌تواند موجب کاهش انگیزه یادگیری گردد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که موفقیت آموزش مجازی مستلزم توجه هم‌زمان به ابعاد شناختی و انگیزشی یادگیری است. بر این اساس، طراحی محیط‌های یادگیری مجازی با رویکرد انگیزه‌بخش و تقویت نقش حمایتی معلم، می‌تواند به بهبود کیفیت آموزش و ارتقای انگیزه یادگیری دانش‌آموزان کمک کند.

واژگان کلیدی:آموزش مجازی، انگیزه یادگیری، انگیزش تحصیلی، دانش‌آموزان، آموزش الکترونیکی

این مقاله در هفتمین همایش پژوهش های علمی علوم اسلامی و انسانی در عصر نویـــن  پذیرش قطعی قرار گرفته است. فایل کامل مقاله به زودی در همین پست قرار خواهد گرفت

حامیان و همکاران همایش